22. Glenn Helberg (hij/hem)

Nummer 22

Nederland staat in brand – stop het reductionistisch denken. De woningcrisis, het groeiende racisme, de kloof tussen rijk en arm, de uitgeholde zorg: onze samenleving kraakt in haar voegen. En toch kiest de politiek er steeds opnieuw voor om complexe problemen te reduceren tot één simpele oorzaak en één schuldige. De woningnood? "Dat komt door asielzoekers." Het is een boodschap die goed scoort in campagnes, maar het is een gevaarlijke leugen. Het is reductionistisch denken: een manier van kijken die complexe verbanden plat slaat tot één element en zo de werkelijkheid vertekent. De mens is fundamenteel relationeel, en onze samenleving ook. Alles wat we zijn, ontstaat in verbinding: tussen mensen, tussen beleid en leefwereld, tussen verleden en heden. Problemen ontstaan nooit uit het niets, maar uit een web van keuzes, structuren en omstandigheden. Wie naar de geschiedenis kijkt, ziet dat woningnood in Nederland lang vóór migratie al bestond. Na de Tweede Wereldoorlog waren honderdduizenden mensen dakloos door de verwoestingen van de oorlog. In de jaren '50 en '60 leidde de geboortegolf en snelle industrialisatie opnieuw tot een tekort. In de decennia daarna hebben politieke keuzes – zoals het verkopen van sociale huurwoningen, het laten domineren van de woningmarkt door beleggers en het structureel te weinig bouwen van betaalbare woningen – de crisis verdiept. Beleid, economie, vergrijzing, gezinsverdunning en grondpolitiek: al deze factoren grijpen in elkaar. Dáár ligt de oorzaak van de woningcrisis. Niet bij mensen die hier bescherming zoeken. Reductionistisch denken is niet alleen fout, het is gevaarlijk. Het creëert zondebokken, zaait verdeeldheid en leidt de aandacht af van de werkelijke oorzaken. Het verkoopt illusies in plaats van oplossingen. Echte verandering vraagt dat we onze samenleving zien zoals ze werkelijk is: een levend geheel waarin alles met alles verbonden is. Alleen als we dat erkennen, kunnen we beleid maken dat recht doet aan menselijkheid én realiteit. Het is tijd om te stoppen met simplistische schuldverhalen. Nederland verdient een politiek die complexiteit niet vreest, maar omarmt. Alleen dan kunnen we het vuur blussen dat onze samenleving nu verteert. BIJ1 kiest daarom voor beleid dat de oorzaak van problemen werkelijk aanpakt. Wonen is geen privilege, maar een mensenrecht. Dat betekent: fors investeren in betaalbare en duurzame woningen, het stopzetten van de verkoop van sociale huurwoningen, het terugdringen van speculatie door beleggers en het eerlijk verdelen van ruimte en middelen. Wij weigeren mee te gaan in de politiek van zondebokken. Wij kiezen voor een politiek van rechtvaardigheid, solidariteit en samenhang – een politiek die de samenleving ziet zoals zij werkelijk is: relationeel, complex en onderling verbonden. Alleen zo bouwen we een toekomst waarin iedereen een thuis heeft.